Public relations (PR) is de management functie in de wereld, die instaat voor het wederzijds begrip tussen een organisatie en zijn publieksgroepen. Daartoe wordt gebruik gemaakt van interne en externe communicatie (gebruik van symbolen en symbolische acties) om een bepaald publiek te informeren of te beïnvloeden met behulp van tekst, advertenties, publiciteit, promoties en speciale gebeurtenissen. Aan de andere kant heeft PR ook een signaalfunctie om trends en issues uit de buitenwereld op te merken en ernaar te handelen.

Een aantal PR-specialisten werkt voltijd voor bedrijven, non-profit organisaties, politici of overheden; anderen werken voor PR bureau's of als freelance PR consultants die hun diensten aan klanten verkopen (meestal bedrijven, rijke personen of andere belangengroeperingen (special interests)) die betalen voor hun expertise om hen in óf buiten de publieke belangstelling te houden.

Communicatieproces
 
Communiceren = Info → coderen → zenden → ontvangen → decoderen → info
Communicatie is een informatie-uitwisselingsproces. Het is een proces om gedachten, gevoelens, bits en bytes uit te wisselen. Communicatie bestaat uit de volgende processtappen.

Coderen van informatie. Informatie dient voordat het verzonden kan worden bewerkt te worden. Dit bewerken (coderen) van informatie kan op velerlei manieren gebeuren. Taal is een voorbeeld van een communicatie code. Belangrijk voor het gebruik van een code is dat de ontvanger de code moet kunnen begrijpen.
Verzenden van de gecodeerde informatie. Het verzenden van de gecodeerde informatie kan op velerlei manieren plaatsvinden. Door middel van trillingen (geluid, spaak), met lichtsignalen (laser, lichaamstaal) of met elektromagnetische straling. (radio).
Ontvangen van de gecodeerde informatie. Om de gecodeerde informatie op te kunnen vangen is een apparaat of orgaan noodzakelijk wat gevoelig is voor trillingen (oor), lichtsignalen (oog) en/of elektromagnetische straling (radio).
Decoderen van de ontvangen informatie. De ontvangen gecodeerde informatie dient, om verder bewerkt te kunnen worden, gedecodeerd te worden.
Terugkoppelen feedback van de ontvanger naar de zender. In eerste instantie dat het bericht is ontvangen, in tweede instantie dat de boodschap is begrepen en in derde instantie dat het gevraagde wordt uitgevoerd. Iemand kan bijvoorbeeld per email een boek bestellen. Gebruikelijk is dat de zender dan een ontvangstbevestiging terug krijgt, met bijvoorbeeld een bestelnummer en de datum waarop de bestelling thuis wordt afgeleverd.
Als in de communicatie-procesketen één stap ontbreekt, dan vindt er geen communicatie (informatieoverdracht) plaats.

Advertentie
Ga naar: navigatie, zoek
Een advertentie is een publicatie van derden om er voor te zorgen dat wat er in de advertentie staat wordt gepromoot.

Meestal gaat het hier om het promoten van commerciële producten en/of diensten. Er bestaan echter ook advertenties voor producten en/of diensten zonder winstoogmerk. De boodschap in de advertentie noemen we dan reclame.

Advertenties worden daarnaast ook gebruikt om bijzondere gebeurtenissen aan te kondigen, zoals bij het overlijden van iemand, door middel van een rouwadvertentie.

Vormen
Advertenties wordt in verschillende media gevonden, zo kennen we onder andere:

krantenadvertenties.
televisie- en radio-advertenties.
internetadvertenties (waaronder Speurders.nl en Marktplaats.nl).
advertenties in reclamefolders.
etc.
Bij kranten zijn er naast de gewone advertenties vaak nog goedkope advertenties, soms "kleintjes" genoemd. Sommige krantenadvertenties zijn bewust geschreven alsof het een krantenartikel is. De redactie van de krant plaatst dan meestal daarboven de tekst "(advertentie)"

Publiciteitsfoto

Een publiciteitsfoto is een foto die wordt gemaakt van een bekend persoon – vaak een artiest, maar ook van royalty en politici zijn foto's in omloop – met het doel publiciteit te genereren. De publiciteitsfoto's worden afgedrukt in bladen, gebruikt op tv en in andere media, zoals het internet. Deze foto's worden gemaakt in opdracht van de geportretteerde en zullen de persoon vaak op z'n gunstigst laten zien.

Inhoud
1 Publiciteitsfoto en auteursrecht
2 Rechten van de fotograaf
3 Uitspraak Rechtbank
4 Licentie achterhalen
5 Een voorbeeld
6 Publiciteitsfoto's en fair use
7 Externe links
 

Publiciteitsfoto en auteursrecht

Er is nogal eens verwarring over het gebruik van publiciteitsfoto's en auteursrecht. De publiciteitsfoto is juist bedoeld om publiciteit te genereren. Op het eerste gezicht lijkt het er dan ook op dat deze foto's vrijelijk gebruikt mogen worden. Dat is echter lang niet altijd het geval. In principe is de foto – net als elke andere – gewoon auteursrechtelijk beschermd. De auteursrechten liggen bij de fotograaf, het portretrecht bij de gefotografeerde. Wat betreft het portretrecht: je kunt er bij een publiciteitsfoto vanuit gaan dat de gefotografeerde daar afstand van heeft gedaan, de foto is immers in zijn of haar opdracht gemaakt met het doel om gepubliceerd te worden.

Rechten van de fotograaf

Met het auteursrecht van de fotograaf ligt dat anders. Of de foto rechtenvrij is, hangt af van de afspraak die de geportretteerde en de fotograaf hebben gemaakt. Is de foto gemaakt voor publicatie in een specifiek blad of voor een specifiek medium (bijvoorbeeld 'folio', wat staat voor 'drukwerk'), dan mag de foto niet zomaar in een ander blad of in een ander medium gebruikt worden. De geportretteerde heeft dan maar een deel van de rechten afgekocht. De licentie is daarmee niet volledig.

Uitspraak Rechtbank

Op 11 januari 2006 deed de Rechtbank in Den Bosch uitspraak in een zaak die was aangespannen door een fotograaf. Hij maakte bezwaar tegen het plaatsen van een door hem gemaakte (publiciteits)foto op het internet. Met de opdrachtgever – de gefotografeerde – was hij overeengekomen dat de foto gebruikt zou worden voor uitnodigingen en plaatsing in één blad met een oplage van 2500 exemplaren. De beheerder van de website die de publiciteitsfoto op de site plaatste verweerde zich door te zeggen dat het overduidelijk een publiciteitsfoto was en hij er daarom vanuit mocht gaan dat de foto rechtenvrij was. De rechter was het niet met de beheerder eens, hij had moeten informeren naar de licentie alvorens de foto te plaatsen. Die licentie behelsde niet de plaatsing op internet. Het feit dat de beheerder niet expres maar uit onwetendheid het auteursrecht had geschonden, deed daar niet aan af. De beheerder had dan wel geen echte schuld, maar volgens 'verkeersopvattingen' komt de fout wel voor rekening van de beheerder (verkeersopvattingen is een juridische term en betekent: wat gebruikelijk is in de maatschappij). De beheerder had bovendien niet de naam van de fotograaf bij de foto vermeld, dat maakte de zaak in de ogen van de rechter nog erger. Uiteindelijk werd de beheerder van de website veroordeeld tot een flink bedrag van rond de € 2000,-. Veel meer dan hij ooit voor een foto was kwijt geweest.

Licentie achterhalen

Er zijn wel mogelijkheden om een publiciteitsfoto te plaatsen op internet. Maar dat is afhankelijk van wat de opdrachtgever – de geportretteerde - en de fotograaf hebben afgesproken. Bij zeer bekende mensen, zoals Britney Spears – kun je er wel vanuit gaan dat alle rechten zijn afgekocht en de foto vrij is voor publicatie. Maar helemaal zeker weten doe je dat nooit. Soms wordt de toestemming voor gebruik van een foto vermeld in een disclaimer, dan weet je of je goed of fout zit. Ontbreekt een disclaimer, dan zul je de reikwijdte van de licentie moeten achterhalen, die informatie is bijna altijd te achterhalen via het management of het publiciteitsbureau van de betreffende artiest of via de geportretteerde zelf. Maar ook als de foto rechtenvrij, wat wil zeggen dat alle rechten zijn afgekocht, dan nog zul je altijd de naam van de fotograaf of het fotobureau moeten vermelden.

Een voorbeeld
 
Rita Verdonk, © Ministerie van JustitieHiernaast zie je een publiciteitsfoto van Minister Rita Verdonk uit 2005. Op haar site vermeldt Verdonk:

In deze rubriek staan foto's van Rita Verdonk, minister voor Vreemdelingenzaken en Integratie. Deze hoge resolutie foto's, waarvan het auteursrecht bij het ministerie van Justitie berust, (© Ministerie van Justitie), mogen worden gebruikt en gereproduceerd voor privé-gebruik en voor educatieve doeleinden. Daarnaast is gebruik door de media toegestaan. Voor overig gebruik dient de toestemming van het ministerie van Justitie - of eventuele andere auteursrechthebbende - te worden verkregen. Voor reclamedoeleinden zal geen toestemming worden gegeven.

In dit geval mag je ervan uitgaan dat de foto op Wikipedia mag worden gebruikt: Daarnaast is gebruik door de media toegestaan. Bij de foto staat op de site van Verdonk geen fotograaf vermeld - hieruit kun je afleiden dat alle rechten zijn afgekocht en ook vermelding van de fotograaf niet nodig is. De fotograaf heeft in zo'n geval een vergoeding gekregen en afstand gedaan van al zijn rechten. Wel moet je vermelden dat de foto eigendom is van het Ministerie van Justitie (zie de tweede zin uit de disclaimer) - waarmee het duidelijk is dat daar de rechten rusten.

Publiciteitsfoto's en fair use
Als de auteursrechtelijke status van een publiciteitsfoto niet helder is, wordt in de Engelstalige Wikipedia vaak gebruikgemaakt van 'fair use' ofwel 'gebruik naar redelijkheid'. In Nederland kennen we geen fair use, wel kennen we het citaatrecht, maar dat is beperkter dan fair use. Lees hier wat de Engelstalige Wikipedia schrijft over het gebruik van publiciteitsfoto's.

Promotie (marketing)
Ga naar: navigatie, zoek
Promotie is het onder aandacht brengen van een nieuw of bestaand product of service met als doel er meer van te verkopen. Zie verder marketing.

Dit wordt bijvoorbeeld gedaan door een tijdelijke meerwaarde toe te voegen door middel van prijsverlaging (korting) of de hoeveelheid te verhogen. Andere vormen zijn bijvoorbeeld kortingsbonnen, spaaracties, prijsvragen of door premiums te verstrekken bij aankoop. Meestal zijn dit gratis voorwerpen die handig of leuk lijken. Soms moet je er zelf iets meer voor betalen, dan is het een self liquidating premium (Kinder Surprise e.d.).

Promotie is niet te verwarren met reclame. Reclame is enkel het ter kennis geven van de promotie door middel van televisiecommercials ,internet, radio en bladen.

Deze soorten promotie hebben enkel effect zolang de promotie loopt. Tijdens de promotie zal de afname van het product toenemen en zal de afname zelfs na de promotie vaak iets hoger liggen. Het nadeel is dat enige tijd na de promotie de afname soms lager ligt dan voor de promotie. Dit kan bijvoorbeeld komen door de verzadiging van de markt, of smaak/interesse veranderingen van de doelgroep.

Een bedrijf wacht dan tot het weer bijtrekt en probeert altijd zo veel mogelijk omzet te maken en minimaal de kosten van productie en promotie er uit te halen. Wanneer het product echt niet meer goed loopt krijg je een tweede promotie. Met die promotie wordt er nog zo veel mogelijk van het product verkocht, en mede met die omzet wordt er een nieuw product ontwikkeld en gepromoot.